Pozyskujemy klientów. Ilu z nich wraca po drugi zakup?
Wyobraźmy sobie kawiarnię, przed którą w sobotę ustawia się kolejka. Nowe miejsce, dobra reklama, atrakcyjna oferta na otwarcie. Właściciel ma powód do zadowolenia. Dopiero po kilku tygodniach okaże się, kto wraca po kawę, a kto chciał tylko skorzystać z okazji.
W firmie ten drugi moment łatwo przeoczyć. Pierwszy zakup trafia do raportu, kampania ma wynik, zespół planuje kolejną. Tymczasem dopiero zaczynamy się dowiadywać, czy obietnica, która sprowadziła klienta, wytrzymała spotkanie z rzeczywistością.
Jeśli liczymy na dłuższą relację, warto zadać sobie proste pytanie: ilu pozyskanych klientów kupiło ponownie? I dać im na ten powrót odpowiednio dużo czasu.
Kto miał już szansę wrócić?
Ktoś kupił paczkę kawy, ktoś ekspres, a ktoś wyposażenie do biura. Trudno oczekiwać, że wszyscy pojawią się po następny zakup w ciągu miesiąca. Przy części produktów brak powrotu przez dłuższy czas jest zupełnie naturalny.
Zanim więc uznamy wynik za dobry albo zły, potrzebujemy wiedzieć, jak wygląda zakup w naszej kategorii.
Kiedy zwykle pojawia się kolejna potrzeba?
Czy klient ma po co wracać do tej samej firmy?
Czy kolejnym krokiem jest podobny produkt, uzupełnienie, serwis?
To ma znaczenie także w usługach B2B. Firma, która zamawia szkolenie raz w roku, nie staje się straconym klientem po dziewięćdziesięciu dniach ciszy. Z kolei przy produkcie kupowanym co kilka tygodni taka przerwa może być sygnałem wartym sprawdzenia.
Nie szukałbym na początek jednej „dobrej” wartości procentowej. Zacząłbym od porównania własnych klientów, którzy mieli podobną potrzebę i podobną szansę kupić ponownie.
Sto osób weszło. Ile przyszło drugi raz?
Weźmy prosty, hipotetyczny przykład.
W styczniu pierwszy zakup zrobiło sto osób.
W ciągu dziewięćdziesięciu dni od swojego pierwszego zakupu dwadzieścia pięć z nich złożyło kolejne zamówienie.
Daje to 25% klientów z tej grupy, którzy wrócili po drugi zakup.
Każdą osobę liczymy raz. Jeżeli jedna z tych osób kupiła później pięć razy, nadal jest jednym powracającym klientem. Liczba jej zamówień przyda się w dalszej analizie, ale odpowiada na inne pytanie.
Takie śledzenie zachowania grup klientów w czasie nazywa się analizą kohortową. Nazwa brzmi technicznie, sam pomysł jest prosty: sprawdzamy, co z czasem dzieje się z ludźmi, którzy przyszli do nas w podobnym okresie. Stripe opisuje tę metodę jako sposób dostrzegania różnic, które znikają w zbiorczych wynikach firmy.
Porównajmy teraz styczeń z lutym.
Obie grupy powinny mieć za sobą pełne dziewięćdziesiąt dni obserwacji, liczone od pierwszego zakupu każdej osoby. Gdy klienci z lutego mieli dotąd tylko kilka tygodni, niższy wynik niczego jeszcze nie rozstrzyga. Najnowsza grupa po prostu nie zdążyła przejść tej samej drogi.
Warto też zajrzeć do definicji w używanym raporcie. „Powracający klient” może oznaczać osobę kupującą w danym miesiącu, która kiedykolwiek wcześniej już coś zamówiła. My pytamy o konkretną grupę nowych klientów i jej drugi zakup w ustalonym czasie. To różne miary. Dokumentacja Shopify pokazuje te różnice i sposób grupowania klientów według pierwszego zamówienia.
W naszym przykładzie chodzi o rzeczywisty kolejny zakup, nie wymianę reklamacyjną czy ponowną wysyłkę tego samego zamówienia. Anulowania i zwroty trzeba obsłużyć według jednej, zapisanej zasady. Bez tego liczba będzie precyzyjna tylko z wyglądu.
Z jaką obietnicą klient do nas przyszedł?
Gdy już widzimy, kto wraca, można przyjrzeć się temu, co działo się przed pierwszym zakupem.
Inne oczekiwania może mieć osoba, która dostała polecenie od znajomego, inne klient przyciągnięty mocną obniżką, a jeszcze inne ktoś, kto od miesięcy poznawał markę. Dlatego obok miesiąca pierwszego zakupu sprawdziłbym źródło pozyskania, pierwszy produkt i warunki oferty.
Nie po to, żeby od razu ogłosić zwycięzcę. Jeśli klienci z jednej kampanii wracają częściej, przyczyną może być sama kampania, ale również produkt, pora roku albo to, do kogo dotarła. Źródło zapisane w systemie też nie opowiada całej historii kontaktu z marką.
To raczej miejsce na sensowną hipotezę. Być może obiecujemy wygodę, a po zakupie klient musi sam rozwiązywać problemy. Być może przyciągamy osoby zainteresowane wyłącznie ceną promocyjną. A może wszystko działa dobrze, tylko kolejna potrzeba pojawia się później, niż założyliśmy.
Z tych możliwości wynikają zupełnie różne działania. W pierwszej warto sprawdzić realizację i obsługę. W drugiej przyjrzeć się ofercie oraz temu, jak opowiadamy o wartości produktu. W trzeciej poprawić sposób mierzenia, zamiast niepotrzebnie poprawiać firmę.
Powrót klienta powinien mieć sens także dla firmy
Łatwo ucieszyć się drugim zamówieniem i zatrzymać rozmowę w tym miejscu. Zwłaszcza gdy wcześniej zakładaliśmy, że koszt pozyskania odzyskamy właśnie przy kolejnych zakupach.
Sprawdziłbym jednak, co po tych zakupach zostaje. Po rabacie, koszcie produktu, dostawie, prowizjach, dodatkowej obsłudze i kosztach zachęcenia klienta do powrotu. Jeżeli za każdym razem musimy zaoferować coraz więcej, sama częstotliwość zakupów może dawać mylące poczucie bezpieczeństwa.
Przy porównywaniu dwóch grup warto policzyć, w tym samym okresie od pierwszego zakupu, kwotę pozostającą ze wszystkich ich zamówień po tych kosztach i kosztach pozyskania. Każdy koszt uwzględniamy tylko raz. Przychody i koszty liczymy na spójnej podstawie, z uwzględnieniem zwrotów i właściwego ujęcia VAT. Następnie dzielimy tę kwotę przez liczbę wszystkich pozyskanych klientów z danej grupy. Również tych, którzy kupili tylko raz. Patrzenie wyłącznie na osoby powracające pomija tych, na których pozyskanie wydaliśmy pieniądze, ale dalszej sprzedaży już nie było.
To nadal nie jest zysk netto firmy. Pozostają koszty stałe i inne obciążenia. Taki rachunek pomaga jednak zobaczyć, czy kolejne zakupy rzeczywiście poprawiają sytuację, czy tylko zwiększają obrót.
Ta sama ostrożność dotyczy czasu. Jeżeli pieniądze wracają po kilku miesiącach, firma musi mieć z czego sfinansować oczekiwanie. Pisałem o tym w tekście „Sprzedaż rośnie. Dlaczego na koncie nie przybywa pieniędzy?”. Obietnica przyszłych zakupów powinna mieć oparcie w danych, zwłaszcza gdy na jej podstawie zwiększamy dzisiejsze wydatki.
Zanim wyślemy kolejny kod rabatowy
Kiedy pojawia się problem z powrotami, promocja bywa najłatwiejszą odpowiedzią. Można ją szybko przygotować i szybko zobaczyć zamówienia. Trudniej ustalić, ilu klientów kupiłoby także bez niej.
Dlatego zacząłbym od jednego miejsca, w którym podejrzewamy konkretną przeszkodę.
Czy po zakupie wiadomo, jak korzystać z produktu?
Czy dostawa dotrzymuje obietnicy?
Czy klient potrafi znaleźć uzupełnienie lub zamówić ponownie bez zaczynania wszystkiego od początku?
Potem wybrałbym jedną zmianę i sposób sprawdzenia jej skutku. Na przykład lepszą instrukcję po zakupie. Jeśli warunki pozwalają, część losowo wybranych klientów otrzymuje nową wersję, a pozostała część dotychczasową, przy zachowaniu tego samego standardu obsługi. Po ustalonym czasie porównujemy drugie zakupy i wynik po kosztach. Taki test daje mocniejszą podstawę do oceny zmiany niż sam wzrost sprzedaży między dwoma miesiącami.
Nie zawsze będzie dość klientów albo czasu na miarodajny eksperyment. Wtedy warto połączyć dane z rozmowami i sprawdzić kilka konkretnych przypadków.
Co pomogło im wrócić?
Co przeszkodziło?
Mała próba podsuwa tropy, ale nie powinna udawać odpowiedzi za całą bazę klientów.
Wracam do kawiarni z początku. Kolejka w dniu otwarcia mówi, że udało się wzbudzić zainteresowanie. Powracający goście pokazują, że przynajmniej część z nich znalazła powód, by przyjść jeszcze raz. Właściciel nadal musi sprawdzić, czy potrafi ich dobrze obsłużyć i czy ten ruch pozwala utrzymać lokal.
Przy kolejnym raporcie z pozyskania klientów dopisałbym więc jedno pytanie: co wiemy dzisiaj o tych, z których tak cieszyliśmy się trzy miesiące temu?
Tekst współtworzony z AI.




Komentarze